LEEUWARDEN (ANP) - Friesland gaat het makkelijker maken voor inwoners om een provinciaal raadgevend referendum te organiseren. Onder meer het aantal handtekeningen dat nodig is om een volksraadpleging te organiseren, gaat omlaag. Ook wordt in de nieuwe regels die het provinciebestuur heeft vastgesteld de opkomstdrempel gewijzigd van 40 naar 30 procent van de kiesgerechtigden.
Friezen kunnen alleen een referendum houden over besluiten die de Provinciale Staten willen nemen. Over onderwerpen als internationale verdragen en landelijke wetgeving kan dat niet. Dat geldt overigens ook voor provinciale belastingen. Omdat het referendum raadgevend is, kan de Friese politiek besluiten niets met de uitkomst te doen.
De Friese BBB, PVV en FVD stelden in 2024 voor de eisen voor provinciale referenda te versoepelen en kregen daar een meerderheid voor in de Staten. Het provinciebestuur heeft die plannen uitgewerkt. De Friese politiek bespreekt het uitgewerkte voorstel van het provinciebestuur dit najaar.
In de nieuwe regels zijn voor het eerste verzoek voor een referendum de steunverklaringen nodig van 0,075 procent (ongeveer 390 mensen) van de kiesgerechtigden in Friesland. Nu is dat nog 0,33 procent, wat neerkomt op circa 1700 handtekeningen. Voor het definitieve verzoek gaat het straks om 2,25 procent in plaats van de huidige 5 procent. Ook kunnen die handtekeningen elektronisch worden aangeleverd.